คนมองหนัง การสูญหายของผู้ให้กำเนิดภาพยนตร์โลก 4 Jul 20154 Jul 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 29 มิถุนายน - 2 กรกฎาคม 2558) เมื่อถามคำถามว่าใครเป็นผู้ประดิษฐ์ถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องแรกในโลก? คำตอบมักจะเป็นพี่น้องลูมิแยร์ หรือไม่ก็ โธมัส เอดิสัน อย่างไรก็ตาม ล่าสุด มีภาพยนตร์สารคดีเรื่องหนึ่ง ซึ่งถูกสร้างขึ้นมาเพื่อโต้แย้งความเชื่อดังกล่าว หนังสารคดีเรื่องนี้เสนอว่า ภาพยนตร์เรื่องแรกของโลกถูกถ่ายขึ้นที่เมืองลีดส์ สหราชอาณาจักร เมื่อปี ค.ศ.1888 แต่เรื่องราวพลิกผันก็บังเกิด เมื่อผู้ประดิษฐ์กล้องและถ่ายหนังเรื่องดังกล่าว กลับหายตัวไปอย่างลึกลับ ก่อนที่เขาจะมีโอกาสได้ประกาศยืนยันถึงที่ทางของตนเอง ในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์โลก เดวิด วิลกินสัน ผู้อำนวยการผลิตและผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ชาวอังกฤษ มีโอกาสได้เดินทางไปยังฮอลลีวู้ด…
ตัวตลกในละครจักรๆ วงศ์ๆ มีอะไรซ่อนอยู่ในละครจักรๆ วงศ์ๆ ยอดฮิต “แก้วหน้าม้า” 28 Jun 201528 Jun 2015 อิทธิฤทธิ์ "แก้วหน้าม้า" เรตติ้ง 6.66 ไม่ได้มาเพราะโชคช่วย (มติชนสุดสัปดาห์ 12-18 มิถุนายน 2558) เมื่อแรกลงจอ คล้ายว่า "แก้วหน้าม้า" ละครจักรๆ วงศ์ๆ ช่วงเช้าวันเสาร์-อาทิตย์ ของช่อง 7 สี จะมีสถานะเป็น "ของเดิมๆ" หรือ "สิ่งตกค้าง" ที่รอวันร่วงโรย ในยุคเปลี่ยนผ่านไปสู่ทีวีดิจิตอล แต่พอฉายไป ละครเรื่องนี้กลับสร้างปรากฏการณ์ "ใหม่" หลายอย่าง ด้านการผลิต บริษัทสามเศียร…
คนมองหนัง “Mad Max : Fury Road” นาฏกรรมกลวงเปล่าของสงคราม และการต่อต้านอำนาจอันสมจริง 13 Jun 2015 ปรับปรุงแก้ไขจากบทความใน มติชนสุดสัปดาห์ 22-28 พฤษภาคม 2558 สุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ไปซื้อตั๋วเข้าชมภาพยนตร์เรื่อง "Mad Max : Fury Road" ของผู้กำกับอาวุโสวัย 70 ปี "จอร์จ มิลเลอร์" หนังเรื่องนี้ "มัน" มากสมคำร่ำลือ เป็นความมันจากสถานการณ์ไล่ล่าของกลุ่มตัวละคร ที่พลิกผันหรือขับเคลื่อนไปข้างหน้าบ้าง ข้างหลังบ้าง ข้างทางบ้าง อยู่แทบตลอดเวลา จนเกือบไม่มีเวลาหยุดพัก น่าสนใจว่า ความสนุกแทบทั้งหมดทั้งมวลของหนังไม่ได้อยู่ที่ "ความเปลี่ยนแปลง" มากเท่ากับ…
คนอ่านเพลง “ผู้หญิง” ในเพลงของ “พัลพ์” 24 May 20153 Nov 2020 (มติชนสุดสัปดาห์ 15-21 พฤษภาคม 2558) เมื่อปีที่แล้ว ผมเขียนบทความชื่อ "Common People : หนึ่งในเพลงว่าด้วยความขัดแย้งทาง "ชนชั้น" ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล" โดยเป็นการแปล-เรียบเรียงเนื้อหาจากบทความในนิตยสารดนตรี "NME" ของอังกฤษ ซึ่งยกย่องให้เพลงดังกล่าวติดอยู่ในอันดับที่ 6 จากรายชื่อ "500 เพลงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล" ล่าสุด สื่อต่างประเทศเพิ่งนำเสนอเกร็ดย่อยๆ น่าสนุก อันเกี่ยวเนื่องกับเพลงเพลงนี้ เลยขออนุญาตนำเรื่องราวมาเล่าสู่กันฟังอีกครั้ง เพลง "Common People" ของวง "พัลพ์"…
คนมองหนัง ปิดฉาก “ตำนานพระนเรศ” 5 May 20158 Aug 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 24-30 เมษายน 2558) เมื่อสองสัปดาห์ก่อน มีโอกาสได้ไปชมภาพยนตร์เรื่อง "ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 6" ตอน "อวสานหงสา" ซึ่งถือเป็นภาคปิดท้ายของหนังชุดนี้ ที่ท่านมุ้ย หรือ ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ทุ่มเทอุทิศเวลาในการสร้างรวมทั้งหมดทุกภาค ร่วมหนึ่งทศวรรษครึ่ง ไปชมในฐานะคนดูที่รู้สึกสนุกกับหนังสองภาคแรกอยู่ไม่น้อย ก่อนจะผิดหวังกับภาค 3 รวมทั้งไม่ได้ชมหนังภาค 4 กับ 5 (ถ้าจำไม่ผิด เหมือนเคยดูภาค 4 ผ่านๆ ที่ไหนสักแห่ง…
คนมองหนัง อาลัย “มาโนเอล เดอ โอลิเวียร่า” เมื่อผู้กำกับภาพยนตร์วัย 106 ปี อำลาโลก 25 Apr 201525 Apr 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 10-16 เมษายน 2558) ถ้าจำไม่ผิด ก่อนหน้านี้ผมเคยเขียนถึง "มาโนเอล เดอ โอลิเวียร่า" ลงในมติชนสุดสัปดาห์ รวมทั้งสิ้นสองครั้ง นับตั้งแต่ปี ค.ศ.2008 เป็นต้นมา ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวโปรตุเกสรายนี้ถูกจดจำในฐานะคนทำหนังที่มีอายุมากที่สุดในโลก ที่ยังคงสร้างผลงานภาพเคลื่อนไหวอยู่ แต่ล่าสุด หนึ่งในตำนานบทสำคัญของวงการภาพยนตร์โลก ที่ผ่านยุคหนังเงียบมาสู่หนังเสียง, หนังขาวดำมาสู่หนังสี และหนังฟิล์มมาสู่หนังดิจิตอล กระทั่งได้ชื่อว่าเป็นคนทำหนังที่เริ่มต้นประกอบอาชีพในยุค "ภาพยนตร์เงียบ" รายสุดท้าย ที่ยังคงเหลือรอดชีวิต ได้เสียชีวิตลงแล้วอย่างสงบ เมื่อวันที่ 2 เมษายนที่ผ่านมา ขณะมีวัย…
คนมองหนัง… “2538 อัลเทอร์มาจีบ” : ความลักลั่นของการย้อนอดีต วัฒนธรรมย่อยยุค 90 และคุณพ่อทหารมาดดุ 7 Apr 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 27 มีนาคม - 2 เมษายน 2558) เพิ่งมีโอกาสได้ชมภาพยนตร์ไทยเรื่อง "2538 อัลเทอร์มาจีบ" ผลงานการกำกับฯ ของ ยรรยง คุรุอังกูร ซึ่งมีหน้าหนังดึงดูดคนวัย 30 อัพอยู่ไม่น้อย เนื่องจากหนังเรื่องนี้มีเนื้อหาว่าด้วยการย้อนเวลากลับไปหา "วัฒนธรรมย่อย" อย่างดนตรีแนวอัลเทอร์เนทีฟ เมื่อปี พ.ศ.2538 หลังดูหนังเสร็จ คงต้องกล่าวว่า "2538 อัลเทอร์มาจีบ" เป็นภาพยนตร์ไทยที่มีคุณภาพระดับกลางๆ คือ มีทั้งส่วนที่ดี เช่น…
คนอ่านเพลง “สีสัน อะวอร์ดส์” ที่เปลี่ยนไป 21 Mar 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 6-12 มีนาคม 2558) หากพูดถึงรางวัลที่มอบให้แก่ศิลปินในวงการดนตรี "ไทยสากล" แล้ว รางวัล "สีสัน อะวอร์ดส์" ที่จัดโดยนิตยสารสีสัน ถือเป็นรางวัลหนึ่ง ซึ่งดำรงอยู่มาอย่างต่อเนื่องยาวนาน จากการมอบรางวัลครั้งแรก ซึ่งเป็นการประมวลผลงานเพลงที่ออกวางจำหน่ายตลอดทั้งปี พ.ศ.2531 (ยุครุ่งเรืองของคาสเส็ตเทป) มาจนถึงการมอบรางวัลครั้งที่ 25 ประจำปี พ.ศ.2555 (ยุคโรยราของซีดีเพลง) แต่แล้ว การมอบรางวัลสีสัน อะวอร์ดส์ ครั้งที่ 26 ประจำปี พ.ศ.2556 (ซึ่งตามปกติ…
เด็กฝึกงานในร้านถ่ายเอกสาร ความหมายของ “หุ่นล้อการเมือง” ในวัฒนธรรมการประท้วงแบบ “ตะวันตก” 21 Feb 20153 Sep 2020 เผยแพร่ครั้งแรกใน "มติชนสุดสัปดาห์" ฉบับประจำวันที่ 13-19 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2558 เพิ่มเติมภาพประกอบและจัดเรียงย่อหน้าใหม่ในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ.2563 เพื่อรำลึกถึงการจากไปของ "เดวิด เกรเบอร์" (ค.ศ.1961-2020) "หุ่นล้อการเมือง" ในงานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ-ธรรมศาสตร์ ครั้งล่าสุด เพิ่งตกเป็นประเด็นข่าวที่ถูกพูดถึงกันอย่างเกรียวกราว ในฐานะของ "เครื่องมือ" (ร่วมกับป้ายผ้าและกิจกรรมแปรอักษร) ที่คนรุ่นใหม่ใช้ท้าทายอำนาจและวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลทหาร บทความชิ้นนี้จะไม่ได้กล่าวถึง "หุ่นล้อการเมือง" ของนักศึกษาธรรมศาสตร์ เมื่อวันเสาร์ที่ 7 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา แต่จะขออนุญาตพาผู้อ่านไปทำความรู้จักกับ "ความหมาย"…
เด็กฝึกงานในร้านถ่ายเอกสาร อ่าน “เนรเทศ” 7 Feb 201521 Feb 2015 (ปรับปรุงแก้ไข จากบทความที่เผยแพร่ครั้งแรกในมติชนสุดสัปดาห์ 30 มกราคม - 5 กุมภาพันธ์ 2558) เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา เพิ่งมีโอกาสได้อ่านนวนิยายความยาว 200 กว่าหน้า เรื่อง “เนรเทศ” ของ “ภู กระดาษ” จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน นวนิยายเรื่องนี้ บอกเล่าเรื่องราวชีวิตของตัวละครชื่อ “สายชน ไซยปัญญา” และคนในครอบครัวของเขา ซึ่งเป็น “ลูกอีสาน” ยุคใหม่ ที่ออกเดินทางไกลไปทำงานยังต่างบ้านต่างเมือง “เนรเทศ” มีสถานการณ์หลักจริงๆ อยู่เพียงสถานการณ์เดียว…