คนมองหนัง… “ท็อปเทน” ปี 2558 23 Jan 201623 Jan 2016 (ปรับปรุงจากบทความในมติชนสุดสัปดาห์ ฉบับประจำวันที่ 15-21 มกราคม 2559) ต้นปีนี้ เพื่อนที่จัดทำเฟจเฟซบุ๊ก "คาเฟ่ลูมิแยร์" ได้เชิญชวนให้ไปร่วมจัดอันดับ "ท็อปเทน" ประจำปี 2558 โดยแบ่งออกเป็นสองหัวข้อ หัวข้อแรก "ท็อปเทน หนังไทย" ขณะที่หัวข้อที่สอง คือ "ท็อปเทน ภาพเคลื่อนไหว" ซึ่งรวมทุกอย่าง นับตั้งแต่หนังยาว หนังสั้น สารคดี รายการทีวี ศิลปะจัดวาง คลิปโป๊ โฆษณา มิวสิกวิดีโอ เรื่อยไปจนถึงรายการคืนความสุข…
คนมองหนัง “พันท้ายนรสิงห์” ฉบับท่านมุ้ย 13 Jan 2016 (มติชนสุดสัปดาห์ 8-14 มกราคม 2559) "พันท้ายนรสิงห์" ผลงาน (ฟอร์มไม่ยักษ์) เรื่องล่าสุดของ ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล หรือ ท่านมุ้ย ถูกสร้างขึ้นโดยมีจุดประสงค์แรกเริ่ม ที่หวังจะผลิตให้เป็นละครโทรทัศน์ หรือ "ภาพยนตร์โทรทัศน์" (ในภาษาของท่านมุ้ย) แต่ด้วยเงื่อนไขต่างๆ ที่ไม่ลงตัว ละครหรือภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่องนี้จึงเจอ "โรคเลื่อน" มีข่าวเผยแพร่ออกมาว่า ในขณะที่คนทำต้องการให้ผลงานของตนเองออกเผยแพร่ในช่วงไพรม์ไทม์หลังข่าวค่ำ ทว่า ทางช่องกลับต้องการโยกพันท้ายนรสิงห์ไปฉายในฐานะละครเย็น (ซึ่งจริงๆ อาจโกยเรตติ้งดีกว่าละครหลังข่าวก็ได้) ในที่สุด "พร้อมมิตร ภาพยนตร์"…
คนมองหนัง 3 หนังไทยเล็กๆ ที่น่าจดจำ ในปี 2558 6 Jan 20166 Jan 2016 (มติชนสุดสัปดาห์ 1-7 มกราคม 2559) ปี 2558 ผ่านพ้นไป พร้อมกับภาวะค่อนข้างเซื่องซึมของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย อย่างไรก็ตาม หากมองอีกแง่หนึ่ง ความเคลื่อนไหวอันเร่าร้อนกลับไปเกิดขึ้นในแวดวงหนังอิสระหรือหนังอินดี้ ซึ่งนอกจากคนทำหนังสายนี้จะมีความชำนาญในการแสวงหาตำแหน่งแห่งที่ตามเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติให้แก่ตนเองแล้ว พวกเขาก็ยังคล่องแคล่วมากขึ้น กับการยึดกุมพื้นที่ฉายงานภายในประเทศ ในปีที่ผ่านมา มีหนังอินดี้ไทยสามเรื่องที่ผมได้ดูและรู้สึกประทับใจ ได้แก่ "สแน็ป แค่...ได้คิดถึง" ของ คงเดช จาตุรันต์รัศมี (หนังเรื่องนี้จะเข้าฉายจริงในวันที่ 31 ธันวาคม 2558 ต่อเนื่องไปถึงเดือนมกราคม 2559), "พี่ชาย…
คนมองหนัง สงคราม 2 ระนาบ ใน “สตาร์วอร์ส 7” 2 Jan 20162 Jan 2016 (มติชนสุดสัปดาห์ 25-31 ธันวาคม 2558) ผมไม่ใช่ "แฟนพันธุ์แท้" ของภาพยนตร์ชุด "สตาร์วอร์ส" กล่าวคือ ไม่แน่ใจว่าเคยดูหนังภาค 4-5-6 (อันเป็นไตรภาคแรก) ครบทุกเรื่องหรือไม่ จำได้รางๆ แค่เพียงว่า สมัยเรียนมัธยม เคยเดินเข้าไปดูหนังภาคใดภาคหนึ่งของไตรภาคนี้ในโรงภาพยนตร์ เมื่อกลางทศวรรษ 1990 แล้วก็หลับยาวเกือบตลอดทั้งเรื่อง อีกหลายปีต่อมา แม้จะหาซื้อดีวีดีของไตรภาคชุดดังกล่าวมาครอบครอง แต่ก็อาจไม่ได้เปิดดูดีวีดีครบหมดทุกแผ่น ผิดกับหนังภาค 1-2-3 (ไตรภาคชุดที่สอง) ซึ่งออกฉายครั้งแรกในช่วงที่ผมเรียนมหาวิทยาลัยแล้ว แถมกำลังบ้าดูหนัง ผมจึงเก็บไตรภาคชุดนี้ครบทุกเรื่อง แต่ก็ไม่ได้ประทับใจหนังภาคใดเป็นพิเศษ…
คนมองหนัง เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียว 2015 : พื้นที่ทางวัฒนธรรมอันหลากหลาย 2 Jan 20162 Jan 2016 (มติชนสุดสัปดาห์ 27 พ.ย.-3 ธ.ค. 2558) ก่อนหน้าจะเดินทางไปร่วมงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียว 2015 ผมตั้งคำถามเอาไว้ในใจเหมือนกัน ว่าเทศกาลภาพยนตร์แห่งนี้จะมีความแตกต่างจากเทศกาลภาพยนตร์อื่นๆ อย่างไร? จากประสบการณ์อันจำกัดจำเขี่ย ข้อดีเด่นชัดของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติส่วนใหญ่ ตามความเห็นของผม ก็ได้แก่ การเป็นแหล่งรวบรวมจัดฉายหนังแปลกใหม่จากทั่วทุกมุมโลก ซึ่งหาดูได้ไม่ง่ายนักในโรงภาพยนตร์เชิงพาณิชย์ทั่วไป เมื่อไปถึงเทศกาลภาพยนตร์โตเกียวจริงๆ ผมก็ได้พบถึง "ความแตกต่าง" บางอย่าง ซึ่งไม่เคยพบมาก่อนในเทศกาลหนัง 2-3 แห่ง ที่ตนเองเคยเข้าร่วมในฐานะคนดูธรรมดา ในการพบปะพูดคุยระหว่างประธานคัดเลือกหนังสายประกวดของเทศกาลภาพยนตร์โตเกียวกับสื่อมวลชนนานาชาติ มีนักข่าวคนหนึ่งเอ่ยถามขึ้นว่าอะไรคือความแตกต่างระหว่างเทศกาลหนังโตเกียวกับเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติปูซานของเกาหลีใต้ ที่ว่ากันว่าเป็น "เบอร์หนึ่งของเอเชีย" ยุคปัจจุบัน…
คนมองหนัง “คนทำหนังอินดี้ตัวพ่อ” จากฟิลิปปินส์ และผลงานเรื่องล่าสุดของเขา 17 Dec 2015 (ปรับปรุงแก้ไข จากบทความที่ตีพิมพ์ในมติชนสุดสัปดาห์ ฉบับประจำวันที่ 20-26 พฤศจิกายน 2558) "คิดลัท ทาฮิมิก" เป็นผู้กำกับภาพยนตร์วัย 73 ปี คนไทยบางส่วนอาจเคยเห็นชื่อเขาแบบผ่านๆ เมื่อ 3 ปีก่อน เพราะเขาเป็นผู้ได้รับรางวัล "ฟุกุโอกะ ไพรซ์" ในปีเดียวกับ "ชาญวิทย์ เกษตรศิริ" นักประวัติศาสตร์ชาวไทย เมื่อ พ.ศ.2555 (ค.ศ.2012) ขณะที่อาจารย์ชาญวิทย์ได้รับรางวัลดังกล่าวในสาขา "วิชาการ" ทาฮิมิก ก็ได้รับรางวัลในสาขา "ศิลปะและวัฒนธรรม"…
คนมองหนัง “รุ่นพี่” : ผลงานสื่อผสมของ “วิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง” 15 Dec 201522 Dec 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 11-17 ธันวาคม 2558) "รุ่นพี่" เป็นผลงานชิ้นใหม่ของ "วิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง" หนึ่งในบุคลากรจากวงการโฆษณา ที่เข้ามาพลิกฟื้นคืนชีพอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย ช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้ง หรือช่วงต้นทศวรรษ 2540 เพื่อนร่วมรุ่นของวิศิษฏ์อย่าง "เป็นเอก รัตนเรือง" ดูเหมือนจะยังผลิตผลงานภาพยนตร์ออกมาเป็นระยะๆ แม้จะไม่จี๊ดจ๊าดแหวกแนวเหมือนเดิม แต่ก็ถือว่า "มีของ" สำหรับคนทำหนังที่อายุขึ้นต้นด้วยเลข 5 ขณะที่เพื่อนรุ่นเดียวกันอีกคนอย่าง "นนทรีย์ นิมิบุตร" ดูคล้ายจะโรยราไปพอสมควร ทั้งในวงการภาพยนตร์ และในวงการโทรทัศน์ วิศิษฏ์น่าจะคล้ายคลึงกับเป็นเอก…
คนมองหนัง หนังญี่ปุ่น ในเทศกาลภาพยนตร์โตเกียว ไดอารี่ขาวดำ, แอนดรอยด์มีชีวิต, ประวัติจิตรกรเอก และผีแหกขนบ 9 Dec 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 13-19 พฤศจิกายน 2558) ระหว่างการร่วมงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียว ประจำปี 2015 ทางผู้จัดงานพยายามเชิญชวนให้สื่อมวลชนต่างชาติที่ได้รับเชิญมาร่วมงาน หาโอกาสเข้าชมภาพยนตร์ญี่ปุ่นที่ถูกจัดฉายในเทศกาล โดยเฉพาะหนังญี่ปุ่นสามเรื่อง ซึ่งถูกคัดเลือกเข้าฉายในสายการประกวดหลัก ผมมีโอกาสได้ชมภาพยนตร์ทั้งสามเรื่องนั้น บวกกับหนังอีกหนึ่งเรื่องที่อยู่ในสายการประกวดสำหรับภาพยนตร์ญี่ปุ่นโดยเฉพาะ จึงอยากนำเกร็ดน่าสนใจ มาเล่าสู่กันฟัง ดังนี้ หนังเรื่องแรกที่ได้ชม คือ "7 Days" ผลงานการกำกับของ "ฮิโรบูมิ วาตานาเบะ" ซึ่งจัดเป็นหนังที่โดดเด่นมากเรื่องหนึ่ง ในบรรดาภาพยนตร์ราวสิบเรื่อง ที่ผมมีโอกาสได้ดูในเทศกาล แม้จะมิได้อยู่ในสายการประกวดหลักก็ตาม 7 Days เป็นภาพเคลื่อนไหวขาว-ดำ…
คนมองหนัง สแน็ป : การเมืองเรื่องความทรงจำ 19 Nov 201522 Dec 2015 (มติชนสุดสัปดาห์ 6-12 พฤศจิกายน 2558) "สแน็ป" ภาพยนตร์เรื่องล่าสุดของ "คงเดช จาตุรันต์รัศมี" ได้ฤกษ์ฉายรอบปฐมทัศน์โลกไปแล้ว ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียว 2015 แม้สุดท้ายจะไม่ได้รางวัลใดๆ ติดไม้ติดมือกลับมาจากญี่ปุ่น แต่หนังเรื่องนี้ก็มีองค์ประกอบหลายอย่าง ที่น่าพูดถึง "สแน็ป" เป็นภาพยนตร์ที่มีบริบทการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้อง เฉกเช่นผลงานส่วนใหญ่ของคงเดช อย่างไรก็ตาม ตัวละครเอกในหนังมิได้ดำเนินชีวิตของตัวเองไปอย่างเป็นเอกเทศ โดยมีเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองร่วมสมัยปรากฏขึ้นเป็นเพียงฉากหลังรางๆ และไม่ข้องเกี่ยวโดยตรงกับชีวิตของเหล่าตัวละคร ตรงกันข้าม "สแน็ป" อาจทำให้คนดูหลายคนคิดไปถึง "กอด" ภาพยนตร์อีกเรื่องของคงเดช ซึ่งเคยมีผู้ตีความเอาไว้ว่า การมีหรือไม่มี…
คนมองหนัง “ลิฟท์แดง” : หนังว่าด้วยเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ ที่ไปไกลกว่าเรื่องความรุนแรง 5 Oct 20155 Oct 2015 (ที่มา นิตยสารไบโอสโคป เมื่อหลายปีก่อน) “ลิฟท์แดง” หนังสั้นตอนหนึ่งในภาพยนตร์เรื่อง “มหา’ลัยสยองขวัญ” ส่งผลให้ผู้กำกับคู่อย่าง บรรจง สินธนมงคลกุล และ สุทธิพร ทับทิม ได้รับรางวัลหน้าใหม่น่าจับตาประจำปี 2552 จากนิตยสารไบโอสโคปไปครอบครอง หนังสั้นตอนนี้ไม่ได้มีความน่าสนใจอยู่ตรงการได้รับรางวัลดังกล่าวเพียงเท่านั้น แต่ประเด็นที่หนังนำเสนอก็มีความโดดเด่น จนอาจกล่าวได้ว่านี่เป็นหนังไทยว่าด้วยเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 ซึ่งมีประเด็นผิดแผกแต่น่าสนใจเป็นที่สุด ในช่วงไม่กี่ปีให้หลังมานี้ มีหนังไทยที่มีเนื้อหาหรือท้องเรื่องอ้างอิงอยู่กับเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ ถูกผลิตออกมาอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น ‘โคลิค เด็กเห็นผี’…