โปรเจ็คท์ภาพยนตร์น่าสนใจ “สองคอน”

"สองคอน" คือโครงการภาพยนตร์อิสระของ "ตรรกวิทย์ ทิพย์ทอง" ซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาบทและหาทุนสร้าง โดยทีมงานวางกำหนดการไว้คร่าวๆ ว่าจะถ่ายทำหนังเรื่องนี้ในช่วงเดือนธันวาคม 2560 - กุมภาพันธ์ 2561 และออกฉายปลายปี 2561 หนังจะถ่ายทอดเหตุการณ์ประวัติศาสตร์เมื่อปี 2483 ขณะที่ประเทศไทยเกิดกรณีพิพาทอินโดจีนกับฝรั่งเศสเรื่องดินแดนในลุ่มแม่น้ำโขง นายลือและพรรคพวก เดินทางมายังหมู่บ้านคาทอลิกแห่งหนึ่งซึ่งมีชื่อว่า "สองคอน" ตั้งอยู่ในจังหวัดมุกดาหาร (ปัจจุบัน) พร้อมกับคำสั่งให้มาขับไล่บาทหลวงชาวฝรั่งเศสที่ดูแลวัดและชาวบ้านในขณะนั้น หน้าที่ผู้นำความเชื่อของชาวบ้านจึงตกมาเป็นของ "ครูคำสอน" "นายสีฟอง" และซิสเตอร์ชาวไทย 2 คน คือ "ซิสเตอร์อักแนส…

เวิลด์ ฟิล์ม ไดอารี่ (2) : ห้าแสนปี, Snakeskin และ Elle

ห้าแสนปี (ชัยศิริ จิวะรังสรรค์) ชอบที่หนังไม่ "พูด" อะไรแยะ แต่ปล่อยให้ "บรรยากาศหลัก" และ "บรรยากาศรายล้อม" เป็นตัวผลักดันเรื่องราว (ที่มี "เนื้อหา" เยอะอยู่) ไปเรื่อยๆ เช่น คนดูอาจไม่จำเป็นต้องรู้ชัดเลยก็ได้ว่าอนุสาวรีย์มนุษย์โบราณนั้นอยู่ที่ไหน มีชื่อเรียกว่าอะไร หนังกลางแปลงที่ฉายเป็นเรื่องอะไรบ้าง ใครคือคนกำกับ แต่ประเด็นที่ภาพยนตร์ต้องการบอกเล่า เช่น "ภาวะตกค้าง-กำกวม-การเป็นสิ่งเก่าในความหมายใหม่" ของ "มนุษย์โบราณ" และ "หนังกลางแปลง" กลับดำรงอยู่ค่อนข้างชัดเจน แถมยังหยอกล้อ-สนทนา-ส่องสะท้อนกันไปมา โดยส่วนตัวรู้สึกว่า…

โจเอล ซาราโช : เมื่อสามัญชนเลี้ยวออกจาก “ถนนสายปฏิวัติ” ไปสู่ “ถนนสายความเชื่อ”

"แมง คาร์โย คือตัวละครที่เป็นภาพแทนของคนธรรมดาสามัญ ซึ่งต้องการเข้าร่วมเป็นหนึ่งของการปฏิวัติ แต่กลับไม่ได้รับโอกาสเช่นนั้น เพราะเขาเจ็บป่วย "นอกจากนี้ เขายังเป็นภาพแทนของคนชายขอบ ผู้เข้าไม่ถึงโอกาสที่จะได้เข้าร่วมขบวนการเปลี่ยนแปลงประเทศ "แต่เขาก็ยังคงต้องการอุทิศเสียสละตนแด่การปฏิวัติ นั่นเป็นเหตุผลที่ว่า ทำไมเขาจึงเข้าร่วมภารกิจค้นหาร่างของ อันเดรส โบนิฟาซิโอ (บิดาแห่งการปฏิวัติฟิลิปปินส์) ในป่า "ระหว่างเดินทางในป่า เขาพบว่าอาการเจ็บป่วยของตนเองสามารถถูกรักษาให้หายได้ด้วยเวทมนตร์ของ Tikbalag (อมนุษย์ครึ่งคนครึ่งม้าตามตำนานปรัมปราท้องถิ่น) โดยไม่ได้ตระหนักว่าความเชื่อดังกล่าวไม่ใช่ความจริง นั่นเพราะเขาเพียงแค่ต้องการจะหายขาดจากความป่วยไข้ "ด้วยเหตุนี้ เขาจึงค่อยๆ เลี้ยวออกจากถนนสายปฏิวัติเปลี่ยนแปลงสังคม ไปสู่ถนนสายความเชื่อ เพื่อตอบสนองความต้องการของตนเอง "นี่อาจเป็นคำอธิบายว่าทำไมการปฏิวัติของเราจึงแตกสลายเป็นส่วนเสี้ยวเล็กน้อย ทำไมการปฏิวัติจึงล้มเหลวลง" โจเอล…

ข้อสังเกตเพิ่มเติมถึง “ดาวคะนอง” (หลังดูรอบสอง): เห็ด รา และ “ประวัติศาสตร์” แบบใหม่ๆ

หมายเหตุ เป็นข้อสังเกตเพิ่มเติม ที่ช่วยขยับขยายความเข้าใจ "ส่วนตัว/เฉพาะตัว" ของผู้เขียนเอง และไม่ได้เป็นข้อสังเกต "ใหม่" เสียทีเดียว ว่าด้วยเห็ด, รา และวรรคทองของหนัง ตอนดูรอบแรก ผมไม่เข้าใจเลยว่า "เห็ด-รา" มีความหมายและหน้าที่อย่างไรในหนังเรื่องนี้ ระหว่างดูรอบสอง จึงเริ่มเห็นนัยยะของ "สิ่งมีชีวิต" เหล่านี้มากขึ้น หลังหนังจบ มีคนถามคุณใหม่ อโนชา ผู้กำกับ ในประเด็นนี้พอดี ซึ่งคุณใหม่ตอบราวๆ ว่า "เห็ด-รา" สื่อให้เห็นถึงสิ่งมีชีวิตที่เติบโตขึ้นมาจากความย่อยสลาย ผุพัง รวมทั้งยังแสดงให้เห็นถึง…

ปฏิกิริยาต่อ “ดาวคะนอง” จากนักวิจารณ์หนังต่างชาติ

ปฏิกิริยาต่อ "ดาวคะนอง" จากนักวิจารณ์หนังต่างชาติ (มติชนสุดสัปดาห์ 19-25 สิงหาคม 2559) ผ่านพ้นไปแล้วสำหรับเทศกาลภาพยนตร์โลคาร์โน 2016 ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในเทศกาลประจำปีนี้ มีภาพยนตร์ไทยเรื่อง "ดาวคะนอง" โดย "อโนชา สุวิชากรพงศ์" ถูกคัดเลือกเข้าฉายในสายการประกวดนานาชาติด้วย แม้ไม่ได้รางวัลอะไรติดไม้ติดมือกลับมา แต่หลายเสียงก็ชื่นชมในความแปลกแหวกแนวและรูปแบบการเล่าเรื่องที่หลุดพ้นออกจาก "ขนบมาตรฐาน" ของหนังเรื่องนี้ "ออเรลี โกเดต์" เขียนวิจารณ์ "ดาวคะนอง" ในเว็บไซต์ทางการของเทศกาลภาพยนตร์โลคาร์โนว่า ภาพยนตร์เรื่องนี้รับมรดกตกทอดมาจาก "เจ้านกกระจอก" หนังยาวเรื่องแรกของอโนชา ที่ไม่ได้เล่าเรื่องราวอันข้องเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ความทรงจำออกมาในรูปของการเรียงลำดับเหตุการณ์…

“ศัตรู” อันเป็นอนันต์

ปรับปรุงจากบทความในมติชนสุดสัปดาห์ 3-9 กุมภาพันธ์ 2555 "The Wind that Shakes the Barley" กำกับโดย "เคน โลช" เป็นหนังรางวัลปาล์มทองคำประจำปี 2006 จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ซึ่งเข้าฉายในเมืองไทยช่วงปลายเดือนสิงหาคม พ.ศ.2549 ก่อนหน้ารัฐประหาร 19 กันยาฯ ราว 3 สัปดาห์ หนังเล่าเรื่องราวของ "เท็ดดี้-เดเมี่ยน โอซุลลิแวน" สองพี่น้องชาวไอริช ที่ต่อสู้เรียกร้องเอกราชจากสหราชอาณาจักรในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20…

รู้ไหม ทำไม “นัดจินหน่อง” ในตำนานสมเด็จพระนเรศวร จึงสวม “ชุดดำ” เกือบตลอดเวลา?

ในช่วงท้ายของงานเสวนา "แผ่นดินพระเจ้าเสือ และตำนานพันท้ายนรสิงห์" จัดโดยนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ที่มีอาจารย์สุเนตร ชุตินธรานนท์ จากภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ผู้เป็นที่ปรึกษาของท่านมุ้ย-หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ในการสร้างภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์หลายเรื่องที่ผ่านมา เป็นวิทยากรนั้น คำถามหนึ่งที่ผู้ร่วมฟังส่งขึ้นมาบนเวที ก็คือ คำถามว่าด้วยที่มาของกระบวนการออกแบบเครื่องแต่งกายในภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ โดย อ.สุเนตร ได้ยก case study น่าสนใจอันหนึ่งขึ้นมา เป็นกรณีศึกษาผ่านตัวละคร "นัดจินหน่อง" อุปราชตองอู (รับบทโดย น.อ.จงเจต วัชรานันท์) ในภาพยนตร์ชุด "ตำนานสมเด็จพระนเรศวร"…

หนังน่าดู “The Young Karl Marx”

จากข้อมูลของเว็บไซต์ http://www.filmsdistribution.com/ ในช่วงฤดูร้อนปีนี้ กำลังจะมีภาพยนตร์ดราม่าอิงประวัติศาสตร์ จากการร่วมทุนสร้างระหว่างประเทศเบลเยี่ยม ฝรั่งเศส และเยอรมนี ออกเผยแพร่ ภาพยนตร์เรื่องนั้นมีชื่อว่า "The Young Karl Marx" หนังจะเล่าเรื่องราวของคาร์ล มาร์กซ์ ในวัย 26 ปี ที่ต้องถูกเนรเทศจากปรัสเซีย พร้อมกับเจนนี่ ผู้เป็นภรรยา ใน ค.ศ.1844 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส มาร์กซ์ ได้พบกับ ฟรีดริช เองเกลส์…

“พันท้ายนรสิงห์” ฉบับท่านมุ้ย

(มติชนสุดสัปดาห์ 8-14 มกราคม 2559) "พันท้ายนรสิงห์" ผลงาน (ฟอร์มไม่ยักษ์) เรื่องล่าสุดของ ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล หรือ ท่านมุ้ย ถูกสร้างขึ้นโดยมีจุดประสงค์แรกเริ่ม ที่หวังจะผลิตให้เป็นละครโทรทัศน์ หรือ "ภาพยนตร์โทรทัศน์" (ในภาษาของท่านมุ้ย) แต่ด้วยเงื่อนไขต่างๆ ที่ไม่ลงตัว ละครหรือภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่องนี้จึงเจอ "โรคเลื่อน" มีข่าวเผยแพร่ออกมาว่า ในขณะที่คนทำต้องการให้ผลงานของตนเองออกเผยแพร่ในช่วงไพรม์ไทม์หลังข่าวค่ำ ทว่า ทางช่องกลับต้องการโยกพันท้ายนรสิงห์ไปฉายในฐานะละครเย็น (ซึ่งจริงๆ อาจโกยเรตติ้งดีกว่าละครหลังข่าวก็ได้) ในที่สุด "พร้อมมิตร ภาพยนตร์"…