คนมองหนัง

“20th Century Women” และ “Almost Famous”: ประสบการณ์การดูหนังที่คล้ายแต่ไม่เหมือนกัน

นี่ไม่ใช่บทวิจารณ์หรือวิเคราะห์หนัง แต่เป็นบันทึกว่าด้วยการมีประสบการณ์เชื่อมโยงกับหนังสองเรื่องของผู้ชมคนหนึ่งมากกว่า

คิดว่าหลายคนที่ได้ดู “20th Century Women” อาจนึกถึง “Almost Famous” อยู่บ้างตามสมควร

หลังออกจากโรงหนังเฮาส์เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมพยายามนึกว่าหนังสองเรื่องนี้มันเหมือนหรือต่างกันยังไงบ้าง?

ซึ่งไปๆ มาๆ ก็คิดไม่ออก เพราะผมลืมรายละเอียดต่างๆ ในหนัง Almost Famous ไปเยอะแล้ว

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่พอคิดออก กลับกลายเป็นประสบการณ์ของตนเองที่เชื่อมโยงกับหนังทั้งสองเรื่องมากกว่า

2000-poster-almost_famous-3

ผมดู Alomost Famous ตอนเรียนปี 1 ดังนั้น ถึงแม้ด้านหนึ่ง นี่จะเป็นหนังกึ่งอัตชีวประวัติ ซึ่งย้อนรำลึกอดีตถึงช่วงเปลี่ยนผ่านจากเด็กชายสู่วัยรุ่น/ผู้ใหญ่ ของตัวผู้กำกับ คือ “คาเมร่อน โครว์”

แต่อีกด้าน ผมกลับ “อิน” กับความใฝ่ฝันที่อยากจะเป็นนักวิจารณ์เพลง-อยากจะออกเดินทางผจญภัยติดตามวงดนตรีร็อกระดับซูเปอร์สตาร์ของเด็กหนุ่มตัวละครนำ

ไม่ใช่เพราะ ณ เวลานั้น ผมเคยผ่านประสบการณ์ทำนองดังกล่าวมาแล้ว แต่เป็นเพราะมันคือความใฝ่ฝันที่คนวัย 18-19 ในช่วงนั้นอย่างผม ก็ยังเดินทางไปไม่ถึงเช่นกัน

การรำลึกอดีตผ่านภาพยนตร์ของคาเมร่อน โครว์ จึงมีค่าเท่ากับการใฝ่ฝันถึงอนาคตของคนดูอย่างผม

centurywomenposter

ประสบการณ์ระหว่างดู 20th Century Women ของผมนั้นผิดแผกออกไปแน่ๆ

ส่วนหนึ่ง คงเป็นเพราะหนังทั้งสองเรื่องมีหลายองค์ประกอบแตกต่างกัน แต่อีกด้าน คนดูอย่างผมเองก็เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากมายเช่นกัน (แก่ขึ้น)

กระบวนการเติบโตเปลี่ยนผ่านเกิอบทั้งหมดของ “วิลเลี่ยม” คือ ช่วงเวลาที่ผมเคยผ่านมาแล้ว (แม้รายละเอียดต่างๆ/บุคคลรายล้อม/หนังสือวิชาการที่เปลี่ยนการมองโลกของเขากับผม อาจจะไม่เหมือนกันซะทีเดียว)

แต่ยังมีอีกหนึ่ง “ลูกเล่น” ที่ผมเห็นว่าน่าสนใจและแพรวพราวดีในหนังเรื่องนี้

แม้ผู้กำกับ “ไมค์ มิลล์ส” จะวางโจทย์การทำงานหลักไว้คล้ายๆ กับ Almost Famous นั่นคือการทำหนังกึ่งอัตชีวประวัติของตัวเอง โดยเลือกเล่าย้อนไปยังเหตุการณ์ช่วงเปลี่ยนผ่านจากการเป็นเด็กชายสู่วัยรุ่น

ทว่า อีกหนึ่งจุดเด่นที่มิลล์สสอดแทรกเข้ามาอย่างร้ายกาจก็คือ การกล่าวถึงเหตุการณ์ “อนาคต” (ในชีวิตของบรรดาตัวละครหลัก) ที่จะเกิดขึ้นหลังปี 1979 อันเป็นท้องเรื่องของภาพยนตร์ อย่างรางๆ และรวบรัด (ผ่านวอยซ์โอเวอร์และภาพนิ่งเป็นหลัก)

หรือเป็นการกล่าวถึง “อดีตอันใกล้” ที่ตัวมิลล์สเองเพิ่งผ่านพ้นเมื่อไม่นานมานี้ (ไม่ใช่ “อดีตระยะไกล” ในช่วงวัยรุ่น อันเป็นโฟกัสหลักของหนัง)

วิธีการเล่าเรื่องเช่นนี้ ทำให้คนดูต้องเผชิญหน้ากับ “อดีต” ที่ซับซ้อนขึ้น

“อดีต” ที่เราเผชิญไม่ได้มีเพียงความทรงจำอันเรืองรองในช่วงวันชื่นคืนสุข/ระยะเปลี่ยนผ่านสำคัญครั้งแรกของชีวิตตัวละคร

แต่เรายังต้องรับทราบถึง “อนาคต” ของ “อดีต” นั้น (หรืออีกนัยหนึ่ง คือ “อดีตที่เพิ่งเกิดขึ้น”) ซึ่งมีหลากรสชาติ ทั้งการสูญเสีย การหายสาบสูญ ภาวะคลี่คลายตัว และการถือกำเนิดของชีวิตใหม่ๆ

(น่าสนใจที่กระบวนท่าซึ่งพูดถึง “อดีต” อย่างยอกย้อนทำนองนี้ ก็ปรากฏในนิยาย “ร่างของปรารถนา” ผลงานเรื่องล่าสุดของ “อุทิศ เหมะมูล” ที่ผมกำลังอ่านอยู่พอดี)

ร่างของปรารถนา

เลยกลายเป็นว่าสุดท้ายแล้ว บางสถานการณ์ที่ตัวละครใน 20th Century Women ต้องพบเจอหลังปี 1979 จึงยังถือเป็น “สิ่งแปลกใหม่” ที่ประสบการณ์ชีวิตของผมไม่เคยพบพานอยู่ดี

หรืออาจกล่าวได้ว่า บางด้านของหนังได้ฉายให้เห็น “ภาพอนาคต” ที่ยังเดินทางมาไม่ถึงในประสบการณ์ชีวิตของผม

เท่ากับว่า Almost Famous นั้นเป็นหนังรำลึก “อดีต” ของตัวผู้กำกับ ที่ช่วยทำให้ผมขณะมีวัยยังไม่ถึง 20 อยากจะทดลองใฝ่ฝันถึง “อนาคต” ของตัวเอง

ซึ่งถ้ามาดูหนังเรื่องนี้อีกครั้ง ณ ปัจจุบัน ขณะมีอายุ 30 กลางๆ ประสบการณ์ของเด็กหนุ่มตัวละครเอกในหนังก็แทบจะกลายเป็น “อดีตโดยสิ้นเชิง” ที่ผมเคยผ่านพ้นมาหมดแล้ว

ขณะที่ 20th Century Women กลับเชิญชวนให้คนวัย 30 กว่าๆ อย่างผม ทั้งรำลึกถึง “อดีต” ขณะเป็นวัยรุ่น และตระหนักถึง “อนาคต” ของตนเอง-คนใกล้ตัว ที่ยังเดินทางมาไม่ถึง (ทว่า มิอาจหลีกเลี่ยงพ้น) ไปพร้อมๆ กัน

นี่คือสายสัมพันธ์ที่เต็มเปี่ยมไปด้วยพลวัตระหว่างสื่อภาพยนตร์, เวลาอันแปรผัน และประสบการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ของผู้ชม

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s